Feeds:
نوشته‌ها
دیدگاه‌ها

Archive for the ‘پزشکی’ Category

Eros

هدف از خواب، یک سئوال مشترک بین بسیاری از فلاسفه و دانش‌مندان از زمان یونان باستان تا به این روز بوده است. از نقطه‌نظر عملی، خواب یک حالت بیولوژیکی جالبی است که همه حیوانات از مگس‌میوه تا خوب‌نهنگان –گونه‌ای از نهنگ- در آن مشترک می‌باشند ولی با توجه به مدت‌زمان خواب در برخی حیوانات، گمان می‌شد که خواب عملکرد حیاتی نداشته و یکی از تغییرات ناخواسته تکامل باشد. درباره فلسفه، چرایی و فواید خواب مطالب بسیاری نوشته شده است ولی در مقابل، برخی مردم معتقدند که خواب و یا خواب طولانی‌مدت نشانه‌ای از تنبلی بوده و برای همین علت، ضرب‌المثل‌هایی برای نکوهش آن وجود دارد.

با این حال، به تازگی سیستمی در مغز شناسایی شده است که در طول خواب، فعال شده و مواد زائد را از آن خارج می‌کند. این کشف می‌تواند در فهم هدف بیولوژیکی خواب و هم‌چنین در درمان اختلالات عصبی موثر باشد. «میکن ندرگارد»، سرپرست تیم تحقیقاتی این بررسی اعلام کرده است که مغز دارای حالات مختلف عملکردی هنگام خواب و بیداری بوده و به نظر می‌رسد، ماهیت ترمیمی خواب باعث زدودن محصولات حاصل از فعالیت‌های عصبی به هنگام بیداری می‌شود.

نتایج این تحقیق که در مجله «ساینس» منتشر شده است، نشان می‌دهد که مسیر «گلیمفاتیک» که در پاک‌سازی مغز نقش دارد در طول خواب، فعال‌تر بوده و سم‌هایی که عامل بیماری آلزایمر و سایر اختلالات عصبی می‌باشند را از بین می‌برد. از طرفی، در هنگام خواب اندازه سلول‌های مغزی به صورت موقت، کوچک‌تر شده و مواد زائد به صورت موثرتری دفع می‌شوند.

تا پیش از پیدایش یک فن‌آوری جدید تصویربرداری به نام میکروسکوپ دو فوتون امکان مطالعه پاک‌سازی مغز وجود نداشت ولی پس از اختراع آن، پژوهش‌گران توانستند در مغز موش‌ها که به مغز انسان شبیه است، سیستم پمپاژی را در عروق خونی مغز و مایع مغزی-نخاعی مشاهده کنند که در خروج مواد زائد به سیستم گردش خون عمومی موثر بودند. یکی از  علت‌هایی که نشان می‌دهد سیستم گلیمفاتیک در خواب فعال‌تر است، میزان انرژی مصرفی مغز بوده که در حالت خواب، کاهش نمی‌یابد چون برای پمپاژ مایع مغزی-نخاعی به مقدار زیادی از انرژی احتیاج است و به همین خاطر، محققان حدس می‌زنند که روند پاک‌سازی مغز، سازگار با عملکرد آن در هنگام بیداری و پردازش اطلاعات نیست. میزان انرژی که در دسترس مغز است، محدود بوده و به نظر می‌رسد که مغز باید بین عملکرد خود در حالت بیداری و هوش‌یاری و هم‌چنین خواب و پاک‌سازی، یکی را انتخاب کند.

یکی از جالب‌توجه‌ترین یافته‌ها، کاهش شصت درصدی اندازه سلول‌های مغز در هنگام خواب است که باعث می‌شود فضای بین سلولی بیش‌تر شده و مایع مغزی-نخاعی راحت‌تر بین بافت مغز جریان یابد. هم‌چنین پژوهش‌گران مشاهده کردند که هورمون نورآدرنالین در هنگام خواب کم‌تر فعال بوده و با توجه به وظیفه آن در بدن، حدس زده می‌شود که این هورمون در تغییر اندازه سلول‌های مغزی در حالت خواب، موثر باشد.

گلیمفاتیک: Glymphatic system

میکروسکوپ دو فوتون: Two-photon excitation microscopy

ترجمه شده از وب‌سایت scienceblog

مطلبی که توصیه می‌شود در این رابطه، خوانده شود:

دگماتیسم و هم‌جنس‌خواهی

مادر ما کجاست؟

Advertisements

Read Full Post »