Feeds:
نوشته‌ها
دیدگاه‌ها

Archive for دسامبر 2013

tehran_polution

بر اساس آمارهایی آن‌هم نه از نوع احمدی‌نژادی، ایران جز آلوده‌ترین کشورهای جهان به شمار رفته و به همین علت، سالانه نزدیک به ۸ میلیارد دلار ضرر می‌بیند. هر چند آلوده شدن طبیعت در ایران محدود به هوا نیست ولی این نوع آلودگی، نسبت به دیگر آلودگی‌های محیط زیست، محسوس‌تر و مهم‌تر است. علت مهم‌تر بودن آلودگی هوا، هم به جنبه تاثیر مستقیم و سریع بر سلامت انسان‌ها و هم‌چنین، اثر بر منطقه وسیع در کوتاه‌مدت برمی‌گردد. اثرات آلودگی هوا بر سلامتی انسان‌ها به اندازه‌ای است که با کوچک‌ترین تغییرات جوی و انباشته شدن آلودگی‌ها در منطقه‌ای، میزان این آلودگی از حد مجاز گذشته و باعث مرگ و میر فراوان در انسان‌ها و سایر گونه‌های جانوری می‌شود.

با همه این‌ها، متاسفانه سال‌هاست که هیچ واکنشی برای بهبود شرایط زیست‌محیطی و جلوگیری از تولید روزافزون آلودگی‌های هوایی صورت نگرفته و سال به سال، مقدار آلودگی‌ها در شهرهای صنعتی و دیگر شهرهای ایران بیش‌تر می‌شود. این آلودگی‌ها به اندازه‌ای بوده که تنها در سال گذشته، ۴۴۶۰ نفر در شهر تهران جان باخته‌اند. بیم آن می‌رود که در آینده نزدیک با ادامه این روند در فصل سرما و طولانی‌تر شدن پایداری هوا، غلظت آلودگی‌ها به اندازه‌ای بیش‌تر شود که فاجعه‌ای زیست‌محیطی مانند مه‌دود سال  ۱۹۵۲ لندن صورت گرفته و جان بسیاری از ساکنین شهرهای ایران به خاطر بیفتد.

در  ۵ دسامبر  ۱۹۵۲، لندن تحت تاثیر مه‌دود بزرگی ناشی از افزایش غلظت آلاینده‌های هوا بود. به علت سرد شدن و پایداری هوا، آلاینده‌های ناشی از سوزاندن زغال سنگ کم‌کیفیت بر روی شهر لندن جمع شده و باعث تشکیل مه‌دود بزرگ شد. این روی‌داد از پنجم تا نهم دسامبر طول کشیده و پس از آن، به علت تغییرات آب و هوایی از بین رفت. در طول این چند روز، غلظت آلودگی به اندازه‌ای بود که باعث کاهش دید شده و به علت غلظتش، توانست به داخل فضاهای بسته نیز نفوذ کند. بر اساس آمارهای دولتی، ۴ هزار نفر فوت و بیش از ۱۰۰ هزار نفر به مشکلات تنفسی و قلبی دچار شدند. با این حال، مطالعات اخیر نشان داده است که آمار مرگ و میر بر اثر این روی‌داد، بیش از ۱۲ هزار نفر بود. این آلودگی، به عنوان شدیدترین آلودگی هوا در تاریخ کشور انگلستان شناخته شده و تاثیرات آن بر محیط‌زیست و سلامت باعث تدوین و تغییر برخی قوانین در زمینه زیست‌محیطی و آلودگی هوا به خصوص تدوین قانون هوای پاک  ۱۹۵۶ شد. از عوامل اصلی این آلودگی، استفاده از زغال سنگ به عنوان منبع سوختی در خانه‌ها و هم‌چنین فعالیت نیروگاه‌هایی با سوخت زغال سنگ بود. علاوه بر این موارد، آلاینده‌های تولید شده از خودروها به خصوص اتوبوس‌های دیزلی از عوامل تشدید آلودگی هوای لندن بودند.

در نهایت این‌که طبیعت تنها متعلق به گونه انسان‌ها نبوده و حفظ محیط زیست فقط به خاطر در خطر نبودن جان انسان‌ها، شکلی از خودخواهی است. هم‌چنین روی‌دادهایی مانند وارونگی هوا، می‌تواند باعث شود که انسان‌ها متوجه شوند که طبیعت، زباله‌دانی آن‌ها نبوده و ظرفیت زمین برای خنثی‌سازی آلاینده‌ها بسیار محدودتر از حد تصور است.

مطلبی که توصیه می‌شود در این رابطه، خوانده شود:

پانورامای تهران از فراز برج میلاد به مناسبت شروع هفته هوای پاک

زمین‌لرزه بوشهر و یک نگرانی مهم

Advertisements

Read Full Post »

Mili

قسمت دوم

مشکلات و معایب سربازی اجباری

بر اساس آمار ارائه شده از طرف مرکز مطالعات مجلس، تنها در ۱۰ درصد کشورهای جهان -نزدیک به ۱۸ کشور- خدمت نظام‌وظیفه اجباری بیش از ۱۸ ماه و به مانند ایران وجود دارد. شاید نگاهی اجمالی به نام‌های این کشورها، بتواند تا حدی مشخص کند که آیا خدمت وظیفه اجباری برای شخص و کشور مفید است یا نه! جز ایران، خدمت وظیفه اجباری با بیش از ۱۸ ماه، در کشورهای بورکینافاسو، سودان، سوریه، سومالی، کره‌شمالی، گینه، کنگو، کوبا، ویتنام، موزامبیک، اسراییل، کره‌جنوبی و برخی دیگر از کشورهای آسیایی و افریقایی رایج و قانونی است.

اصلی‌ترین ایرادی که می‌شود برای خدمت سربازی در نظر گرفت این است که برای بسیاری از سربازان بخش آموزش‌های نظامی، فقط محدود در دو ماه آموزش بوده و پس از آن بیش‌تر زمان سربازی، در مواردی غیرنظامی به مانند، انجام کارهای دفتری، اداری و بروکراسی دستگاه عظیم ارتش، سپاه و پلیس، نظافت، حمل و نقل مرسولات و غیره خلاصه می‌شود. پس عموماً درصد بسیار کمی از سربازان در روند نظامی دخالت داشته و به این ترتیب، مهم‌ترین دلیل برای وجود خدمت سربازی که همان حفظ آمادگی نظامی و دفاعی است، اصلاً مورد توجه نیست.

عمده مشکلاتی که در این زمینه وجود دارد را می‌توان در دو جنبه فردی و هم‌چنین کشوری بحث کرد. مشکلاتی که در جنبه فردی برای شخص سرباز باید مورد توجه قرار گیرد؛ نادیده گرفته شدن حقوق اولیه، مشکلات عاطفی و روانی، مشکلات اقتصادی و مادی، رفتارهای توهین‌آمیز و تحقیرآمیز و ورود دیرهنگام به بازار کار است. هم‌چنان که پیش‌تر گفته شد، اجباری بودن خدمت سربازی و تنبیه‌هایی که برای غاییبین در نظر گرفته می‌شود، ناقض حقوق و آزادی‌های فردی است.

دوره‌ای که بیش‌تر پسران باید به خدمت سربازی بروند پس از اتمام دبیرستان و یا فارغ‌التحصیل شدن از دانش‌گاه است. کسی که حداقل ۱۲ سال درس خوانده، درست پس از آن که تا حدی فن و دانش کافی برای شغل خود پیدا کرده است، به جای ورود به بازار کار باید به خدمت سربازی رفته و به جای صرف دانش و انرژی جوانی برای خود، باید آن‌ها را برای هدفی بیهوده مصرف کند. جالب‌تر این‌که جز فارغ‌التحصیلان برخی رشته‌ها، بسیاری از سربازها در بخش‌هایی به غیر از رشته‌های تخصصی‌شان فعالیت کرده و به جای صرف تخصص و دانش آن‌ها برای بهبود صنعت و پژوهش در کشور، صرف امور اداری معمول در پادگان‌ها و مراکز نظامی می‌شود.

دوره خدمت سربازی برابر است با از بین رفتن اختیار و بسیاری از آزادی‌های فردی و هم‌چنین دور ماندن از بخش بزرگی از جامعه که همه این‌ها یعنی نادیده گرفتن نیازهای روحی انسانی که در طولانی‌مدت باعث بروز مشکلات فراوان می‌شود. علاوه بر این، در این دوره جدا بودن از خانواده و افراد مورد علاقه و هم‌چنین، رفتارهای تحقیرآمیز مرسوم در محیط‌های نظامی، فشارهای وارده بر سربازان را چند برابر می‌کند.

فواید سربازی اختیاری و حرفه‌ای

وقتی دلایل بسیاری برای رد سربازی اجباری آورده می‌شود، پرسشی به وجود می‌آید که در صورت عدم وجود سربازگیری سنتی، آیا قدرت ارتش متزلزل نمی‌شود؟ پاسخ به این پرسش بسیار آسان بوده و آن، خدمت سربازی اختیاری و حرفه‌ای است. امروزه ثابت شده است که تعداد کم ولی حرفه‌ای از سربازها، بسیاری کارآمدتر از گروه بزرگی از سربازهای کم‌تر آموزش دیده است. بنابراین، سربازگیری اختیاری و یا حرفه‌ای اصلی‌ترین راه‌حل برای وجود ارتش و نیروهای نظامی و امنیتی قدرت‌مند است. تصور کنید با توجه به پیش‌رفت‌های سریع در زمینه‌های نظامی، سربازانی که در طولانی‌مدت آموزش دیده و حضور در ارتش را به مانند یک شغل بداند، چه قدر می‌تواند مهم باشد. بدون شک یادگیری فنون رزمی و نظامی و چه‌گونگی استفاده از انواع سلاح‌های پیش‌رفته، در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نبوده و نیاز به مدت زمان طولانی‌تری است. از طرفی پذیرش سرباز حرفه‌ای ریسک‌های امنیتی و درز اطلاعات را کم‌تر کرده و بنابراین، افزایش تخصص و آموزش در کنار انگیزه بالا، می‌توان عامل مهمی بر افزایش بهره‌وری و قدرت ارتش و نیروی نظامی باشد.

از طرفی از جنبه شخصی و فردی، سربازی حرفه‌ای و داوطلبانه می‌تواند باعث احترام به حق انتخاب و اختیار شده و آسیب‌های سربازی اجباری به کرامت و شخصیت انسانی را کم‌تر کند.

موانع از بین رفتن سربازی اجباری

من، اصلی‌ترین عامل برای از بین نرفتن سربازی اجباری در ایران را سود اقتصادی برای نیروهای نظامی و دولت و هم‌چنین آمار سربازان از نظر تعداد می‌دانم. تصور کنید اگر حقوق یک کادر ارتش را به سرباز وظیفه داده، تا چه اندازه‌ای به بودجه بیش‌تر نیاز است. از طرفی، در صورت اختیاری شدن سربازی حرفه‌ای، احتمال کم‌تر شدن تقاضا برای ورود به ارتش، سپاه و پلیس، پیش‌بینی شده و در آن صورت شاید نیاز به افزایش دریافتی و حقوق برای تشویق بیش‌تر شود.

راه‌حل‌های موقت

راه‌حل‌های موقت برای کم‌تر کردن اثرات نامناسب سربازی اجباری تا پیش از تغییر قانونی در آن را موارد ذیل می‌دانم:

کم‌تر کردن طول دوره سربازی

امکان انتخاب شهرها و مناطق نزدیک‌تر به محل زندگی سرباز به عنوان محل خدمت

کم‌تر شدن سخت‌گیری‌ها و دادن آزادی‌های بیش‌تر؛ مانند ساعات روزانه حضور در پادگان و افزایش مرخصی

اجازه فعالیت در اداره‌ها و سازمان‌های دولتی (با توجه به تخصص هر فرد) به جای حضور در پادگان‌ها و مراکز نظامی

بیش‌تر کردن حقوق سربازها

پ. ن (برسد به دست مسئولان محترم نظام‌وظیفه): با توجه به عدم‌اقبال عمومی، یکی از روش‌هایی که می‌شود، جوان‌ها را برای سربازی مشتاق‌تر کرد، معرفی آقای «بابک زنجانی» به عنوان اسوه و نمونه یک سرباز خوب است که از کوچک‌ترین فرصت‌ها به بهترین شکل استفاده کرده است.

مطلبی که توصیه می‌شود در این رابطه، خوانده شود:

برده‌داری نوین یا بیگاری؛ خدمت نامقدس سربازی! قسمت اول

بچه‌بازها چه شکلی می‌باشند؟ قسمت اول

Read Full Post »

military

قسمت اول

آغاز این مطلب را می‌شود هم‌چون پرلودهای فیلم‌های سینمایی، با صحنه‌های مختلف و احساسی شروع کرد. با گریه‌های شبانه و بغض‌آلود مادری که قرار است تا چند روز آینده، پسر دردانه و سربه‌هوایش را برای روزها و حتی ماه‌ها نبیند. با آخرین گردش و گفت‌وگوی هم‌راه با بغض نهان‌شده پسر و دختری در پارک و وداع عاشقانه آن دو با هم که قرار است تا مدت‌ها هم‌دیگر را نبینند. چه کسی مسئول همه تردیدها و روی‌دادهای احتمالی در آینده است که در ذهن آن پسر از مدت‌ها پیش، نقش بسته و می‌ترسد عشق و همه زندگی‌اش، به یک‌باره رنگ ببازد؟ یا حتی با دغدغه‌های پسر خوش‌قیافه‌ای که همیشه به خود بالیده و قرار است در فاصله‌ای به اندازه بستن و باز کردن دیدگانش، همه داشته‌های خود را از دست داده و اسیر مکانی شود که قرار است غرور وی بارها و بارها شکسته شود. مهم‌تر از همه، آزادیش گرفته شده و هم‌چون پرنده‌ای در قفس، محقون شود. این صحنه‌ها، همگی زمانی می‌توانند رنگ واقعیت بگیرند که درباره شروع خدمت سربازی پسری جوانی باشد که قرار است، حرف‌ها بشنود و توان پاسخ به آن نداشته باشد؛ موجودی که فقط قرار است برای دو سال، بله قربان بگوید و جواب همه پرسش‌ها و اعتراض‌هایش عبارت «خفه شو» و بازداشت در زندان انفرادی باشد. بله! مجبور است به خاطر خدمت به سرزمین مادری و بزرگ شدنش قمار کند؛ قماری به قیمت باختن تمام زندگی!

***

خدمت وظیفه اجباری که در ایران برای کم‌کردن معنی بد، اثر و خاطره‌های ناخوشایندش به خدمت مقدس سربازی تعبیر و تعدیل می‌شود، یکی از دغدغه‌ها و ترس‌ناک‌ترین موضوعاتی است که بیش‌تر پسران ایرانی با آن مواجه می‌باشند. تجربه شخصی من از این دوران آن‌هم به عنوان یک سرباز تحصیل‌کرده دانش‌گاهی، در به هدر رفتن بهترین لحظات عمر، فشارهای روحی و روانی، صرف انرژی و وقت برای بیگاری و کارهای بیهوده، عقب ماندن در ورود به بازار کار و صدها مورد دیگر خلاصه می‌شود.

سرباز مترادف با برده؛ سربازی مترادف با بردگی

من دوره سربازی و یا اجبار در انجام آن را مترادف با برده‌داری و بیگاری می‌دانم چون‌که بسیاری از ویژگی‌های این دو عنوان را دارد. در تمام مدت سربازی، سرباز همه کارها و وظایف محول‌شده را تقریباً به رایگان انجام داده و به مانند نیروی کار اجباری، بر خلاف میل و خواست شخصی مجبور است با محدود گشتن آزادی‌های فردی خود، کار کرده و در صورت مخالفت، با شدیدترین تنبیه‌ها روبه‌رو شود. اجباری بودن سربازی و نداشتن اختیار، فشارهای روحی و روانی این دوره و هم‌چنین محدود گشتن آزادی از جمله اساسی‌ترین اشکالات دوره سربازی است که باعث می‌شود نتوان این دوره را نادیده گرفته و در برابر آن واکنش نشان نداد. هر چند به علت دیرینگی و وسعت سربازی و هم‌چنین افسانه‌هایی از فوایدش از فظیع بودن آن، کاسته ولی اگر درباره این دوره نیک اندیشه شود، این دوره با اساسی‌ترین حقوق انسانی، در تضاد کامل است. در این دوره، هر پسری نزدیک به  ۳ درصد از طول عمر خود، از بیش‌تر حقوق خود محروم می‌شود. سربازی اجباری و محرومیت‌های درنظر گرفته شده برای غایبین در آن، در مواردی مانند، حق داشتن آزادی، حق مالکیت، حق بهره‌مندی از حقوق اجتماعی و حق داشتن کار و درآمد، ناقض ماده‌های ۲، ۳، ۴، ۱۷، ۲۰، ۲۱، ۲۳ و ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر است.

افسانه فواید سربازی؛ بهشت زورکی

بحث‌هایی که در بعد فردی در رابطه با فواید سربازی صورت می‌گیرد، در منظم گشتن، مسئولیت‌پذیر شدن و هم‌چنین آماده شدن برای زندگی مستقل و تشکیل خانواده خلاصه می‌شود. رسیدن به این که آیا واقعاً دوره سربازی می‌تواند این فواید را داشته باشد مهم است ولی شرطی کافی نیست. مهم‌تر از اثبات فواید سربازی، ثابت کردن این نکته است که آیا همه این تغییرات، ارزش بهایی که برای آن پرداخته می‌شود را دارد یا نه؟

نخستین اشکال وارده بر این استدلال‌ها، عدم‌کارایی و موثر نبودن سربازی برای صفات و ویژگی‌های گفته شده است. منظم شدن صفتی نیست که به اجبار شخصی بتواند آن را کسب کرده و بتواند آن را در طولانی‌مدت نگه دارد. انگیزه، اصلی‌ترین شرط تحریک فرد برای ایجاد عادات خوب است و به این ترتیب، اگر عامل اجبار از روی شخص برداشته شود، در کوتاه‌ترین زمان ممکن، عادات اصلی جای‌گزین عادات موقت خواهد شد زیرا که به اجبار تحمیل شده و به خواست شخص و از روی آگاهی و ضرورت عقلی نیست. هم‌چنین تعریف نظم در زندگی فردی و جامعه با تعریفی که از نظم در سربازی می‌شود، متفاوت بوده و مقصود از آن در نیروهای نظامی، بیش‌تر انجام رفتاری به مانند ماشین برای اطاعت از همه دستورات مافوق خود بدون هرگونه تامل، تعلل و پرسش است. همه این‌ها یعنی نادیده گرفتن اصلی‌ترین وجود هر انسان، یعنی میل، خواست، روح و در کل بخش غیرفیزیکی هر انسان.

قانون‌مند شدن به واسطه سربازی را هم می‌شود در دسته بالا، جای داد. پاسخ اصلی برای این نوع استدلال‌ها این است که هر شخصی که در جامعه فعلی زندگی می‌کند، به خاطر نوع آموزش‌ها و قانون رایج جامعه تا اندازه بسیاری نظم و قانون‌مندی را در خانواده، مدرسه، دانش‌گاه و جامعه یاد گرفته و به اندازه‌ای به خودآگاهی رسیده است که خود را مقید به انجام آن‌ها می‌داند.

در مورد مسئولیت‌پذیر شدن هم همانند مورد بالا، به هیچ  عنوان نیازی به اجبار نیست. چون باید این‌گونه ویژگی‌ها در طولانی‌مدت و در دوران پیش‌دبستانی و مدرسه، آموزش داده شود. در این مورد کسانی که تحصیل کرده‌اند، در طول تحصیل به تدریج تا اندازه‌ای حس پذیرفتن مسئولیت و وظایف را آموخته و دسته‌ای هم که درس نخوانده‌اند تا سن هجده سالگی به علت داشتن شغل و وظایف محول شده از طرف خانواده، به اندازه کافی و نیاز خود آموخته‌اند.

در بُعد فواید اجتماعی سربازی نیز باید گفت که اجبار جواب عکس داده و برای نهادینه کردن آن، اولویت و شاید تنها راه‌حل آموزش بوده و نه خدمت سربازی اجباری. در نهایت این‌که، اشکال عمده وارده بر فواید سربازی، اجباری بودن است! همانند تعبیر «بهشت زورکی» در ادبیات مخالفان برخوردهای قهرآمیز با جوانان، فواید سربازی هم حالت اجبار و نه اختیار را دارد. نقطه مقابل اجبار، لج‌بازی و از زیر کار در رفتن در اولین فرصت بوده و نمی‌توان با زور اسلحه، تهدید و زندان، شخصی را وادار به انجام کار و پذیرش مسئولیتی در طولانی‌مدت کرد.

مطلبی که توصیه می‌شود در این رابطه، خوانده شود:

از پلیس بترسید

پرده بکارت زنان، مردسالاری و سنت‌ها

Read Full Post »

download

بر اساس یک رسم نانوشته، هر ابزار، وسیله‌ و یا حتی خوردنی که برای بار نخست وارد ایران شود، استفاده از آن یا حرام اعلام می‌شود و یا غیرقانونی. ریشه این نوع تفکر، مربوط به رواج خشک‌اندیشی در ایران است که از زمان‌های پیشین تا به این روز، هم‌چنان به همان شکل اولیه ادامه دارد. مثال‌هایی از این نوع برخوردها آن‌قدر متنوع می‌باشد که محدود در زمینه خاصی نبوده و حتی ممکن است در زمان حال، برخی از آن‌ها خنده‌دار و مضحک به نظر آید. حرام بودن استفاده از تلویزیون، اتوبوس، گوجه‌فرنگی و دوش در زمان‌های دور و ممنوع بودن استفاده از فکس، دستگاه ویدیو و حتی ماه‌واره در زمان حال، همگی مثال‌های مبرهنی برای تصدیق این گفته می‌باشند.

در این باره به تازگی و با فشارهای برخی از نمایندگان مجلس وب‌سایت و نرم‌افزار پیام‌رسان «وی‌چت» فیلتر شده و امکان استفاده از آن در حالت عادی امکان‌پذیر نیست. ولی از آن‌جایی که «از این ستون به آن ستون فرج است» باز می‌توان امیدوار بود که از این برنامه حتی پس از فیلتر شدن، استفاده کرد. برای این کار، فقط لازم است که از پیشکار (پروکسی) سایفون استفاده کرده و به هنگام شروع به کار آن، گزینه Tunnel Whole Device را فعال کرد. لازم به گفتن است که برای این‌کار نیاز به اندروید ۴ و بیش‌تر و یا روت‌شده است.

مطلبی که توصیه می‌شود در این رابطه، خوانده شود:

دگماتیسم و هم‌جنس‌خواهی

نیاز فضای مجازی فارسی زبان؛ وب‌سایت گمانه

Read Full Post »